Homokineet vervangen: symptomen, hoes of as, en stappenplan

Een homokineet is het scharnier in de aandrijfas dat de kracht van de versnellingsbak naar het wiel brengt, ook als het wiel instuurt en op en neer veert. Elke aandrijfas van een voorwielaangedreven auto heeft er twee: een buitenste bij het wiel en een binnenste bij de versnellingsbak. Ze zitten verpakt in een rubber hoes vol vet, en zolang die hoes heel is, gaat een homokineet heel lang mee. Scheurt de hoes, dan loopt het vet weg, komt er zand en water in, en begint hij te tikken. In dit artikel lees je hoe je een versleten homokineet herkent, wanneer een nieuwe hoes nog genoeg is, en hoe je de homokineet of de complete aandrijfas vervangt.

Zo herken je een versleten homokineet

• Tikken of ratelen in de bocht. Het bekendste symptoom: een regelmatig tikkend geluid bij scherp insturen en optrekken, bijvoorbeeld bij het wegrijden uit een parkeervak. Het komt meestal van de buitenste homokineet.
• Trillen of klunken bij optrekken. Een trilling die toeneemt onder belasting, of een klunk bij het wisselen tussen gas geven en gas loslaten, wijst eerder naar de binnenste homokineet.
• Vet aan de binnenkant van de velg. Een gescheurde hoes slingert vet rond. Zie je vetspetters op de velg, de remklauw of de wielkast, kijk dan meteen naar de hoezen.
• Een gescheurde of losgeschoten hoes. Bij elke bandenwissel of remmenbeurt kun je de hoezen zien zitten. Scheurtjes in de plooien, een verschoven klem of een poreus rubber zijn het begin van het probleem.

Controleren: zet het stuur helemaal naar één kant en rij langzaam een rondje met een beetje gas. Doe hetzelfde naar de andere kant. Tikt het alleen naar één kant, dan zit het probleem meestal aan de kant van de buitenbocht van het wiel dat het meeste werk doet. Kijk daarna met de auto op assteunen naar beide hoezen van beide assen.

Alleen de hoes, de homokineet of de hele aandrijfas?

Dit is de keuze die de klus bepaalt, en het hangt af van hoe lang de hoes al kapot is.

1. Alleen de hoes. Zie je een scheur maar tikt er nog niets, dan is de homokineet zelf meestal nog in orde. Een nieuwe hoes met vers vet en nieuwe klemmen is dan genoeg. Wacht er niet mee: met een open hoes is het een kwestie van tijd voordat het vuil zijn werk doet.
2. De homokineet met een nieuwe hoes. Tikt hij al, dan heeft het vuil de kogels en de kooi beschadigd en helpt vet niet meer. Je vervangt de homokineet, en bij een buitenste homokineet krijg je die als set met hoes, klemmen, vet en borgveer.
3. De complete aandrijfas. Zijn de binnenste en de buitenste allebei versleten, of zit de as vastgeroest in de naaf, dan is een complete revisie-as vaak minder werk dan twee losse homokineten. Je hoeft dan niets op de as zelf te demonteren.

Een gescheurde hoes is meestal geen pech maar ouderdom. Het rubber aan de andere kant van de auto is even oud, dus kijk die meteen mee. Veel monteurs vervangen hoezen en homokineten daarom per as.

Het gereedschap dat het verschil maakt

De meeste tijd zit niet in het monteren, maar in het loskrijgen. Een aandrijfas die jaren in de naaf heeft gezeten, schuift er niet zomaar uit, en een homokineet zit met een borgveer op de as die je eraf moet krijgen zonder de as te beschadigen. Dit is wat je nodig hebt:

• Homokineettrekker. Drukt de as gecontroleerd uit de naaf in plaats van er met een hamer op te slaan, zodat het wiellager en de schroefdraad van de as heel blijven.
• Binnenste aandrijfas-trekvork. Om de binnenste homokineet uit de versnellingsbak te halen zonder de keerring of het huis te beschadigen. Met een breekijzer wrikken gaat vaak goed, totdat het niet goed gaat.
• Slaggereedschap voor de as. Een verwijderset met slagadapters, zoals de Strike-Mate-set, schudt een vastgeroeste as los waar trekken niet genoeg is.
• Merk- en voertuigspecifieke trekkers. Bijvoorbeeld voor de achterassen van BMW, of zwaardere trekkers voor lichte bedrijfsvoertuigen.
• Borgveertang. Voor de borgveer die de homokineet of de as op zijn plaats houdt.
• Klemtang voor de hoesklemmen. De klemmen van een hoes krijg je met een gewone tang niet strak genoeg. Een klemtang voor oorklemmen (Oetiker) of een CV-klemtang voor bandklemmen trekt ze op de juiste spanning, zodat de hoes niet verschuift.
• Montagegereedschap voor rekhoezen. Universele rekhoezen schuif je met een installatietool over de homokineet, zonder de as te demonteren.

Welzh voert dit gereedschap in de categorie homokineten en aandrijfasgereedschap: van homokineettrekkers, trekvorken en slagsets tot klemtangen voor elk type hoesklem.

Homokineet vervangen, stap voor stap

Zo ga je te werk als je de buitenste homokineet vervangt, de klus die het vaakst voorkomt. De details verschillen per auto; het werkplaatshandboek van het model gaat altijd voor.

1. Asmoer en wielbouten losbreken terwijl de auto nog op de wielen staat. De asmoer zit zwaar vast, en met de auto op de grond draait het wiel niet mee.
2. Opkrikken en op assteunen zetten. Waar de krik bij jouw auto hoort, lees je in ons artikel over auto opkrikken. Wiel eraf.
3. Asmoer eraf en, waar nodig, de remklauw aan de kant hangen. Laat de klauw nooit aan de remslang hangen; bind hem op met een stuk draad.
4. Ruimte maken voor de fusee. Meestal maak je de fuseekogel of de stuurkogel los zodat de fusee naar buiten kan scharnieren.
5. As uit de naaf drukken met de homokineettrekker. Sla niet op het uiteinde van de as: je beschadigt de schroefdraad en het wiellager.
6. Hoesklemmen eraf en de hoes terugschuiven. Veeg het oude vet weg, dan zie je de borgveer en hoe de homokineet op de as zit.
7. Homokineet van de as. Afhankelijk van het type met de borgveertang of door hem met een paar gerichte klappen van een kunststof hamer van de as te slaan, waarbij de borgveer inveert. Markeer vooraf de stand als je de oude wilt vergelijken.
8. As schoonmaken en de nieuwe hoes erover, met de kleine klem eerst op de as. Daarna de nieuwe borgveer in de groef en de nieuwe homokineet erop tot hij hoorbaar vastklikt. Trek eraan om te controleren dat hij vastzit.
9. Vet erin, hoes op zijn plaats, klemmen erop met de klemtang. Gebruik het vet dat bij de set zit, en alles wat erin hoort: het meeste in de homokineet, de rest in de hoes.
10. As terug in de naaf, fusee terug, en alle bouten en de asmoer op moment. De asmoer heeft een hoog aandraaimoment dat per auto verschilt; waarom je dat met een momentsleutel doet en niet op gevoel, staat in onze aandraaimomenten-tabel. Veel asmoeren zijn bedoeld voor eenmalig gebruik, dus volg het handboek.
11. Proefrit met volle stuuruitslag naar beide kanten. Het tikken hoort weg te zijn.

Staat de as toch los, kijk dan ook naar het wiellager. Speling of een zoemend geluid dat toeneemt met de snelheid is een lager, geen homokineet, en die klus deel je met dezelfde asmoer: zie ons artikel over wiellager vervangen.

De binnenste homokineet en de hele aandrijfas

Voor de binnenste homokineet of een complete as gaat de as er helemaal uit. Na stap 5 maak je de as aan de kant van de versnellingsbak los. Afhankelijk van de auto zit hij met bouten aan een flens of steekt hij met een spiebaan in het differentieel, vastgehouden door een borgveer. Dat tweede type haal je los met de trekvork, met een korte ruk en recht naar buiten, zodat de keerring heel blijft. Houd een opvangbak klaar, want er kan olie uit de versnellingsbak lopen. Bij het terugplaatsen klikt de as weer in de borgveer en vul je de olie zo nodig bij.

Veelgestelde vragen

Hoe hoor je dat een homokineet kapot is?
Aan een regelmatig tikkend of ratelend geluid bij scherp insturen en optrekken, meestal van de buitenste homokineet. Trillen of klunken bij optrekken wijst eerder naar de binnenste. Vet aan de binnenkant van de velg is een teken dat de hoes gescheurd is.

Kun je doorrijden met een kapotte homokineet?
Een tikkende homokineet breekt niet van de ene dag op de andere, maar hij wordt wel steeds slechter. In het ergste geval valt de aandrijving naar dat wiel weg en kun je niet meer verder rijden. Laat het niet lopen tot het zover is.

Is een kapotte hoes erg?
Ja, want de hoes beschermt de homokineet. Zonder hoes loopt het vet eruit en komt er vuil in, en dan is het scharnier zelf binnen afzienbare tijd versleten. Vervang je de hoes op tijd, dan kun je hem vaak houden.

Moet je de hele aandrijfas vervangen?
Niet altijd. Is alleen de buitenste homokineet versleten, dan vervang je die met een nieuwe hoes. Een complete as is vooral handig als beide homokineten op zijn of als de as zwaar vastgeroest zit.

Wat kost het om een homokineet te laten vervangen?
Dat hangt af van wat er moet gebeuren. Alleen een hoes is een goedkoop onderdeel; een homokineetset of een complete as kost meer, en in de garage komt daar arbeidsloon bij. Doe je het zelf, dan betaal je het onderdeel en eenmalig het gereedschap, dat je daarna bij elke volgende as weer gebruikt.

Bougies vervangen: wannee...